Η ολιστική ιατρική δεν είναι μία ξεχωριστή μέθοδος ιατρικής ή θεραπευτικής, όπως η oμοιοπαθητική ή ο βελονισμός, αλλά μία διαφορετική φιλοσοφία προσέγγισης της υγείας.
Ο ολιστικός ιατρός προσεγγίζει τον ασθενή ολοκληρωμένα, στοχεύοντας στην ίαση τόσο του σώματος, όσο της ψυχής και του πνεύματος. Τα συμπτώματα θεωρούνται η έκφραση της ασθενείας, και όχι η ασθένεια αυτή καθ’ αυτή. Τα συμπτώματα, φυσικά, αξιολογούνται και λαμβάνονται σημαντικά υπόψη, αλλά στόχος δεν είναι μόνον η απουσία τους, αλλά η υγεία. Στα πλαίσια της υγείας, η απουσία των συμπτωμάτων είναι σημαντική, αλλά όχι το μοναδικό πράγμα που πρέπει να απασχολεί τον ιατρό.
Ο ολιστικός ιατρός έχει κάνει σπουδές στην κλασσική ιατρική και τη θεωρεί πολύ χρήσιμη και την αξιοποιεί στην καθημερινή του πράξη με εργαστηριακές, απεικονιστικές και άλλες εξετάσεις, διαγνώσεις και σε μερικές περιπτώσεις ακόμα και με φάρμακα (ευτυχώς, σπάνια). Η κύρια διαφορά με τον κλασσικό οικογενειακό ιατρό είναι ότι προσπαθεί να αποφύγει ή να καθυστερήσει ή να περιορίσει την χρήση των χημικών φαρμάκων και θεωρεί την πρόληψη της ασθένειας σημαντικότερη της θεραπείας και δίνει μεγάλη σημασία σε αυτήν. Η ολιστική ιατρική κάνει χρήση όλων των δυνατών μορφών θεραπείας, τόσο με φυσικά μέσα (γυμναστική, συμβουλευτική, διατροφή κ.τ.λ.) όσο και με χρήση σκευασμάτων (συμπληρώματα διατροφής, βότανα, ομοιοπαθητικά φάρμακα). Τέλος, όταν ο ολιστικός ιατρός κρίνει αναγκαίο, θα κάνει ακόμα και χρήση χημικών φαρμάκων, αν και κάτι τέτοιο συνήθως περιορίζεται σημαντικά με τις υπόλοιπες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Επειδή η ολιστική ιατρική στοχεύει στη θεραπεία του ανθρώπου σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης, η θεραπεία συχνά περιέχει πολλές συμβουλές για τον σωστό τρόπο ζωής και μερικά σκευάσματα. Δεν χρησιμοποιούν όλοι οι ολιστικοί ιατροί τις ίδιες θεραπευτικέ μεθόδους. Αναλόγως τι έχει σπουδάσει ο καθένας και με ποιες θεραπευτικές μεθόδους νιώθει πιο εξοικιωμένος. Για παράδειγμα, μερικοί μπορεί να χρησιμοποιούν την oμοιοπαθητική, ενώ άλλοι όχι. Επίσης, μπορεί να διαφέρει σημαντικά η χρήση βιταμινών, βοτάνων και συμπληρωμάτων διατροφής, καθώς και ο βαθμός χρήσης τους.
