Οι περισσότεροι, όταν ακούν σχετικά με μεθόδους αύξησης των επιδόσεων, το μυαλό τους πάει σε απαγορευμένες ουσίες, όπως τα αναβολικά στεροειδή. Όμως υπάρχουν μερικοί ερευνητές που έχουν μελετήσει την ιδιότητα μερικών βοτάνων να βελτιώνουν τις αθλητικές επιδόσεις και νομίζω ότι τα αποτελέσματά τους είναι πολύ ενδιαφέροντα, ειδικά για τη ροδιόλα.
Rhodiola rosea: πού φυτεύεται
Η ροδιόλα είναι ένα φυτό που φύεται στις ψυχρές περιοχές του κόσμου, δηλαδή στις περιοχές γύρω από την Ανταρκτική, τις Άλπεις, τα Πυρηναία, τα Βραχώδη, τα Καρπάθια όρη και τη Σκανδιναβία, αν και ο αρχαίος Έλληνας ιατρός Διοσκουρίδης την περιγράφει ως φαρμακευτικό φυτό. Η ροδιόλα ανήκει σε μία κατηγορία φυτών που ιατρικά ονομάζονται adaptogens από την αγγλικό ρήμα adapt, που σημαίνει προσαρμόζομαι. Η ορολογία προέρχεται από τη δράση τους, δηλαδή ότι αυτά τα φυτά βοηθούν τον οργανισμό να προσαρμόζεται πιο εύκολα σε καταστάσεις έντασης (είτε σωματικής, είτε νοητικής).
Η κατηγορία αυτών των φαρμακευτικών φυτών έχει πολύ ενδιαφέρον γιατί περιλαμβάνει πολλά φυτά γνωστά από το παρελθόν για τις ωφέλιμες επιδράσεις στον οργανισμό κατά τη διάρκεια σωματικής ή νοητικής εξάντλησης. Η ροδιόλα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί φαίνεται ότι, εκτός από πολύ ωφέλιμη επίδραση στο νοητικό άγχος, μπορεί να ωφελήσει και τις αθλητικές επιδόσεις.
Οι επιδράσεις στον οργανισμό
Οι επιδράσεις της ροδιόλας στον οργανισμό είναι πολλές, αλλά αυτές που έχουν ερευνηθεί περισσότερο είναι οι εξής:
• Τόνωση της νοητικής ικανότητας: Έχουν δημοσιευτεί αρκετές μελέτες σχετικά με την επίδραση της ροδιόλας στη νοητική ικανότητα ατόμων που λειτουργούν υπό εξαντλητικές και στρεσογόνες καταστάσεις. Μία από τις πιο σημαντικές έγινες σε νεαρούς ιατρούς που είχαν εφημερία. Οι ιατροί χωρίστηκαν σε δυο ομάδες, η μία ομάδα έλαβε ροδιόλα και η άλλη εικονικό φάρμακο (για να γίνει σύγκριση). Η ομάδα που έλαβε ροδιόλα είχε εντυπωσιακά καλύτερες επιδόσεις σε περίπλοκες νοητικές ασκήσεις το πρωί μετά την εφημερία. Αυτά τα δεδομένα δεν έχουν επιβεβαιωθεί σε έκπτωση της νοητικής λειτουργίας άλλης αιτιολογίας (π.χ. από γεροντική άνοια ή άνοια άλλης αιτιολογίας).
• Αντιμετώπιση του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης: Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης είναι μία νόσος-μυστήριο (όπου ακούτε τον όρο σύνδρομο αντί για νόσο, να είστε σίγουροι ότι πρόκειται για μυστήριο…) που δεν γνωρίζουμε πώς και γιατί εμφανίζεται στον οργανισμό, αν και υπάρχουν αρκετές θεωρίες για τα αίτιά της. Οι παθολόγοι θεωρούν ότι πρόκειται για πάθηση που προκαλείται από μικρόβια, οι ψυχίατροι τη θεωρούν μία μορφή κατάθλιψης κ.τ.λ. Μπορεί να μην γνωρίζουμε πολλά για τα αίτιά της αλλά φαίνεται ότι έχουμε ένα σημαντικό όπλο για την αντιμετώπισή της. Θεωρείται ότι η ροδιόλα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τους ασθενείς με σύνδρομο χρόνια κόπωσης. Φυσικά, σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να λαμβάνεται ΜΟΝΟ υπό την επίβλεψη ειδικού ιατρού και ποτέ ως αυτο-θεραπεία!
• Αντιμετώπιση της κόπωσης και τόνωση της ενέργειας: Για άτομα που δεν πάσχουν από σύνδρομο χρόνια κόπωσης, αλλά λόγω φόρτου εργασίας και επαγγελματικών (ή άλλων) υποχρεώσεων κουράζονται η ροδιόλα μπορεί να είναι μία καλή εναλλακτική λύση, όταν η βασική θεραπεία, ο ύπνος, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Αξίζει να τονίσουμε ότι η θεραπεία της κούρασης είναι ο ύπνος, αλλά υπάρχουν φορές που αυτό δεν είναι εφικτό. Τότε η ροδιόλα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυτό-θεραπεία, αλλά για μικρό χρονικό διάστημα και σε άτομα που δεν λαμβάνουν άλλα φάρμακα. Αν η κόπωση διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα ή δεν μειώνεται σημαντικά με τον ύπνο, τότε πρέπει να δείτε κάποιον ειδικό.
• Πρόληψη παθήσεων που οφείλονται στο στρες: Θα ήταν πολύ δύσκολο να γίνουν μελέτες που να αξιολογούν αυτή την επίδραση της ροδιόλας, αλλά οι ειδικοί πιστεύουν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να είναι πιθανό, κρίνοντας από τις δράσεις της ροδιόλας στον οργανισμό όταν πάσχει από στρες. Θεωρείται (αν και δεν έχει αποδειχθεί με μελέτες) ότι η ροδιόλα μπορεί να προλαμβάνει μερικές από τις δυσάρεστες συνέπειες του άγχους, όπως η καταστολή της άμυνας του οργανισμού (και τα γνωστά σε όλους κρυώματα ή τον επιχείλιο έρπη) έως σημαντικότερες μακροχρόνιες συνέπειες, όπως η αρτηριακή πίεση. Μένει να αποδειχθεί και σε μελέτες για πιο συγκεκριμένες συστάσεις.
Επίδραση της ροδιόλας στην αντοχή
Οι πρώτες μελέτες που συνέδεαν την ροδιόλα με βελτιωμένες επιδόσεις σε αθλήματα αντοχής έκαναν την εμφάνισή τους πριν πολλά χρόνια στην πρώην Σοβιετική Ένωση τα τέλη της δεκαετίας του ’50. Έκτοτε τα δεδομένα επιβεβαιώθηκαν σε αρκετές μελέτες και θεωρείται ότι είναι αξιόπιστα (γενικά οι Δυτικοί επιστήμονες δεν είναι πάντα θετικοί με τα δεδομένα από την πρώην Σοβιετική Ένωση). Στη Σκανδιναβία παραδοσιακά θεωρείται ότι οι Βίκινγκς χρησιμοποιούσαν ροδιόλα για να ανταπεξέρχονται στις σωματικές και νοητικές απαιτήσεις του «Θεόφραστου» έργου τους.
Νόσος του βουνού (ή του υψομέτρου)
Για τελευταίο άφησα την πιο ενδιαφέρουσα σύμπτωση. Η ροδιόλα θεωρείται και έχει αποδειχθεί σε μελέτες, ότι βοηθάει σημαντικά στην αντιμετώπιση της νόσου του βουνού. Έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τον ύπνο και τη διάθεση (δεν έχουν γίνει μελέτες για θνησιμότητα ή αντοχή σε υψόμετρο). Φυσικά η αντιμετώπιση της νόσου παραμένει η παραδοσιακή (κατάβαση), αλλά ως τότε η ροδιόλα μπορεί να απαλύνει τα συμπτώματα. Κάτι που προκαλεί εντύπωση είναι ότι η ροδιόλα φύεται εκεί που είναι περισσότερο αναγκαία…
Σύνδεσμοι
http://en.wikipedia.org/wiki/Rhodiola_rosea
http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20043116128
http://www.springerlink.com/content/j615ww05537m7m82/
http://www.koreamed.org/SearchBasic.php?DT=1&RID=358101
http://www.remedium.ru/eng/clinical/detail.php?ID=3405
